Burimi: Gazeta austriake After
Vjenë / Tiranë
Pas skandalit të përfolur “sado-mazo” që tronditi diplomacinë shqiptare në Austri, vjen një tjetër goditje: Ambasadori shqiptar në Vjenë, Fate Velaj, akuzohet për plagjiaturë, mashtrim me ndihmat sociale, tituj të blerë dhe lidhje të mundshme me ish-shërbimet sekrete të Europës Lindore.
Për muaj me radhë, gjurmuesi i njohur i plagjiaturave Dr. Stefan Weber, detektivja private Vera Dumser dhe ish-punonjës të shërbimeve sekrete shqiptare kanë hetuar rastin Velaj. Gjetjet janë tronditëse, kontradikta të shumta, afera të dyshimta dhe akuza që sipas tyre e bëjnë të papranueshëm qëndrimin e tij si përfaqësues diplomatik në Austri.
Plagjiaturë në tezën e masterit
Dr. Weber ka analizuar punimin e masterit të Velajt me titull Good Morning, Balkan (2006, Universiteti i Arteve të Aplikuara në Vjenë), duke arritur në përfundimin se:
Edhe po të mos ishte plagjiaturë, kjo tezë nuk i përmbush as standardet minimale të një punimi akademik.
Sipas tij, pjesë të tëra janë kopjuar nga figura të njohura si Dr. Emil Brix, ish-ambasador dhe drejtor i Akademisë Diplomatike në Vjenë. Fjalë si “Europa Qendrore” janë zëvendësuar thjesht me “Europa Juglindore” për të fshehur gjurmët.
Mashtrim me ndihma sociale dhe miliona euro pasuri
Hetuesja Vera Dumser zbuloi se Velaj ka përfituar ndihmë sociale në Austri, ndonëse kishte deklaruar më parë në Parlamentin Shqiptar pasuri mbi 1.2 milionë euro një rast i pastër i mashtrimit social, sipas saj.
Për më tepër, Velaj akuzohet se ka strehuar një të afërme të tij të dënuar penalisht në ambientet e ambasadës shqiptare në Vjenë në kundërshtim me çdo normë diplomatike.
Tituj të dyshimtë dhe çmime të blerë
Ndërkohë, akuzat për blerje të titujve akademikë nga universitete si “Crystal University” një institucion i përfshirë në skandale hedhin dyshime të mëdha mbi integritetin e tij akademik.
Velaj është nderuar gjithashtu me Medaljen e Artë të Meritës së Republikës, por bazat për këtë nderim sipas Dumser “duhet të rishikohen urgjentisht”.
Lidhje me ish-shërbimet sekrete
Ish-anëtarë të shërbimeve sekrete shqiptare pohojnë se gjatë regjimit komunist ishte praktikisht e pamundur të udhëtoje lirshëm pa mbështetje nga strukturat e inteligjencës. Një referencë në tezën e tij për babanë që kishte studiuar në Rusi, shton edhe më shumë dyshimet për një të kaluar të errët.
Nuk përjashtohet mundësia që Velaj të ketë pasur lidhje edhe me shërbimet e ish-Jugosllavisë.
Tronditje politike në Austri: Ministrja e Jashtme nën presion
Skandali ka vendosur nën presion të madh Ministren e Jashtme austriake, Beate Meinl-Reisinger, e cila si deputete kishte kërkuar hetim për emërimin e Velajt. Tani, si ministre, është vetë përgjegjëse për mbajtjen e tij në detyrë.
Opozita ka paraqitur kërkesa për:
Shkarkimin e menjëhershëm të ambasadorit Velaj
Komision hetimor parlamentar
Padi ndaj Ministrisë së Jashtme austriake
Votë mosbesimi ndaj ministres Meinl-Reisinger
Sipas akuzave, ajo ka qenë në dijeni për skandalin për muaj me radhë, por ka zgjedhur të heshtë.
Nga azilkërkues në “kalorës i artë”
Fate Velaj ka qenë dikur një azilkërkues në Traiskirchen, ku tashmë planifikon të promovojë librin e tij Kreuztanne (Pisha e Kryqit) më 23 shtator në prani të zëvendëskancelarit austriak dhe ish-kryetarit të bashkisë Babler.
Por pas këtyre zbulimeve, mbetet e paqartë nëse Babler do të marrë pjesë në ngjarje, apo nëse libri është vërtet vepër e autorit.
“Nga gomar në kalorës” Si e përshkroi një gazetar i njohur shqiptar ngritjen e Velajt
Gazetari dhe analisti i njohur shqiptar, Kastriot Myftaraj, i cili ndërroi jetë në rrethana misterioze më 2022, kishte shkruar që në vitin 2014:
“Në Shqipëri thonë se urdhri i kalorësisë që mori Fate ishte momenti kur gomari u bë kalorës. E kur Edi Rama e përqafoi në ceremoni, thuhet se i pëshpëriti në vesh: ‘Miku im i vjetër, gomari e meritonte këtë më shumë se ti.’”
Përfundim: Një skandal me përmasa ndërkombëtare
Akuzat që rëndojnë mbi ambasadorin Fate Velaj janë të shumta, plagjiaturë, mashtrim, tituj të dyshimtë, lidhje të errëta me politikën dhe shërbimet sekrete.
Pyetja nuk është më nëse do të shkarkohet por kur.
