Pëgatiti Agron Brataj
114 mijë euro në ditë? Shifrat e vërteta të qendrave për emigrantët italianë në Shqipëri.
Një raport i fundit i publikuar nga ActionAid në bashkëpunim me Universitetin e Barit në Itali, me titullin “Të ndaluar” (Trattenuti), ka nxjerrë në dritë një analizë të thelluar mbi kostot reale dhe mungesën e transparencës të marrëveshjes mes Italisë dhe Shqipërisë për ngritjen e qendrave për emigrantë në territorin shqiptar.
Sipas të dhënave të publikuara, kostoja totale e projektit, e parashikuar për një periudhë 5-vjeçare, llogaritet të jetë rreth 670 milionë euro, me një shpenzim mesatar ditor prej mbi 130 mijë euro, pjesa më e madhe e të cilit shkon për transferimin dhe akomodimin e personelit italian që do të operojë në këto struktura.
Qendra në Shëngjin dhe Gjadër
Marrëveshja, e firmosur më 6 nëntor 2023 dhe e ratifikuar në fillim të vitit 2024, parashikon ndërtimin e dy qendrave të pritjes dhe ndalimit për emigrantët në Shëngjin dhe Gjadër, me një kapacitet të përgjithshëm prej rreth 1.200 shtretërish.
Këto qendra do të përdoren për trajtimin e emigrantëve që kapen në det nga rojet bregdetare italiane dhe që do të dërgohen në Shqipëri për procedurat e azilit ose për deportim.
Kostot sipas raportit
Kostoja e ndërtimit të strukturave gjatë vitit 2024 llogaritet midis 30 dhe 65 milionë euro.
252 milionë euro janë të dedikuara vetëm për shpenzimet e udhëtimeve, dietave dhe akomodimit të personelit italian që do të dërgohet në Shqipëri.
Kostoja mesatare për çdo migrant që qëndron në qendër është rreth 500 euro në ditë, gati dyfish më shumë se në qendrat e ndalimit në Itali dhe 14 herë më shumë se kostot ditore në strukturat e pritjes dhe integrimit të zakonshëm.
Mungesa e transparencës dhe efektivitetit
Raporti e konsideron marrëveshjen të paefektshme dhe të kushtueshme, me shumë pikëpyetje mbi mënyrën si shpenzohen fondet publike italiane. Opozita në Itali e ka quajtur këtë projekt një “spektakël politik me kosto të papërballueshme”, ndërsa disa deputetë kanë paraqitur ankesa në Gjykatë, duke kërkuar hetim mbi mundësinë e dëmeve financiare ndaj buxhetit shtetëror.
Një sistem i diskutueshëm
Qendrat në Shqipëri janë konceptuar për të kryer procedurat e ndalimit dhe të riatdhesimit, jo për pritje afatgjatë apo integrim. Por sipas raportit, praktika e ndalimit të emigrantëve në vende të treta është një model joefikas, i cili mund të komplikojë edhe më tej të drejtën për azil dhe mbrojtjen ndërkombëtare.
Të dhëna në fokus:
| Kategori | Vlera e përllogaritur |
|---|---|
| Totali për 5 vite | ~ 670 milionë euro |
| Ndërtimi i qendrave (2024) | 30–65 milionë euro |
| Udhëtime + dieta personeli | 252 milionë euro |
| Kosto për migrant në ditë | ~ 500 euro/ditë |
Përfundim:
Ndërsa politika zyrtare italiane e paraqet këtë projekt si një zgjidhje për të përballuar flukset migratore, të dhënat e publikuara tregojnë se bëhet fjalë për një model të shtrenjtë, me kosto jo të justifikueshme dhe me shumë pasiguri ligjore dhe financiare. Shqipëria, nga ana tjetër, përfshihet në një projekt kompleks, efektet e të cilit do të maten në vitet e ardhshme jo vetëm në aspektin ekonomik, por edhe në atë diplomatik dhe njerëzor.
