Nga Agron Brataj
Hyrja në SHBA nuk nënkupton heqjen e statusit “Non-Grata” Rasti Berisha dhe konfuzionet mediatike
Në media të ndryshme janë përhapur spekulime lidhur me mundësinë që ish-kryeministri Sali Berisha të udhëtojë drejt Shteteve të Bashkuara të Amerikës, pavarësisht se ndaj tij vazhdon të jetë në fuqi vendimi për shpalljen “non grata” nga Departamenti Amerikan i Shtetit.
Disa portale kanë publikuar një bisedë telefonike të kryer nga një gazetar me një burim të paidentifikuar brenda Departamentit të Shtetit, në të cilën pretendohet se Berisha mund të hyjë në SHBA nëse ka arsye të forta që lidhen me sigurinë apo interesin kombëtar të SHBA-së.
Por si qëndron e vërteta nga pikëpamja ligjore?
Shpallja dhe heqja e statusit “Non-Grata”
Shpallja “non grata” është një akt zyrtar i qeverisë amerikane, i cili bëhet publikisht dhe shpesh mbështetet në dispozita si Ligji Global Magnitsky. Ky vendim nuk mund të zhbëhet në mënyrë të heshtur apo me deklarata jozyrtare. Heqja e një statusi të tillë kërkon një vendim të dytë po aq formal, zakonisht të firmosur nga Sekretari i Shtetit, bazuar në një rishikim të detajuar ligjor dhe diplomatik.
Hyrja e mundshme nuk barazohet me rehabilitim të statusit
Ka raste kur persona të shpallur “non grata” janë lejuar të hyjnë përkohësisht në SHBA, por vetëm për arsye të veçanta – si pjesëmarrja në sesione të Kombeve të Bashkuara në New York, bazuar në detyrime ndërkombëtare. Këto përjashtime nuk përbëjnë heqje të statusit dhe as nuk ndryshojnë qëndrimin politik të SHBA-së ndaj individit në fjalë.
Emra si Fidel Castro, Robert Mugabe apo Nicolas Maduro kanë qenë subjekt i kufizimeve të ngjashme, por janë lejuar në raste të veçanta për qëllime të kufizuara.
Statusi i Sali Berishës mbetet i pandryshuar
Deri më sot, nuk ka asnjë njoftim zyrtar nga Departamenti i Shtetit që konfirmon heqjen e shpalljes “non grata” për Sali Berishën. Çdo pretendim për ndryshim të këtij statusi mbetet i pabazuar në dokumente zyrtare.
Nëse ish-kryeministri do të udhëtojë drejt SHBA-së në ditët në vijim, kjo mund të interpretohet si përjashtim i përkohshëm, por jo si rehabilitim apo ndryshim i statusit ligjor të tij.
