28 tetor 2025 nga Elisa Buson
Flokët e bardhë mund të mos jenë thjesht një shenjë e kalimit të viteve, por rezultat i një mekanizmi mbrojtës natyror të trupit kundër kancerit.
Sipas një studimi të ri të realizuar nga shkencëtarët e Universitetit të Tokios dhe botuar në revistën prestigjioze Nature Cell Biology, zbardhja e flokëve lidhet me një proces vetëshkatërrimi të qelizave staminale që ndodhen në rrënjën e flokut, për të parandaluar zhvillimin e melanomës një formë agresive e kancerit të lëkurës.
Kur flokët zbardhen për të shpëtuar jetën
Studiuesit, të udhëhequr nga Emi Nishimura dhe Yasuaki Mohri, kanë analizuar reagimin e qelizave staminale që prodhojnë pigmentin e flokëve (melanocitet) pas një dëmtimi serioz të ADN-së.
Rezultatet treguan se, në raste të tilla, këto qeliza zgjedhin të “vetëasgjësohen” në vend që të vazhdojnë të ndahen, duke ndalur kështu çdo mundësi për formimin e qelizave kancerogjene. Ky proces çon natyrshëm në humbjen e pigmentit dhe në zbardhjen e flokëve.
Ky mekanizëm kontrollohet nga dy molekula sinjalizuese të njohura në biologjinë qelizore, p53 dhe p21, të cilat aktivizohen për të bllokuar përhapjen e qelizave të dëmtuara.
Një ekuilibër delikat mes mbrojtjes dhe rrezikut
Megjithatë, kur qelizat staminale ekspozohen ndaj faktorëve të tjerë si rrezet ultravjollcë të tipit B (UVB), ato mund të reagojnë ndryshe: në vend që të vetëshkatërrohen, ato nxisin rigjenerimin dhe përhapjen, të udhëhequra nga një molekulë sinjalizuese e quajtur Kit, e prodhuar nga vetë lëkura. Kjo rrugë mund të çojë në zhvillimin e melanomës.
“Këto rezultate tregojnë se e njëjta popullatë qelizash staminale mund të ndjekë dy rrugë krejtësisht të kundërta – ose shterimin, që sjell zbardhjen e flokëve, ose përhapjen, që mund të çojë në tumor – në varësi të llojit të stresit që përjeton qeliza”, shpjegon profesorja Nishimura.
Një perspektivë e re për plakjen dhe kancerin
Ky studim hedh dritë mbi një lidhje të re mes procesit të plakjes dhe mekanizmave natyrorë të trupit për të luftuar kancerin. Zbardhja e flokëve, që për shumëkënd është një shenjë estetike e moshës, mund të interpretohet tashmë si një reagim i mençur i trupit për të shmangur rrezikun e tumoreve.
“Ky zbulim,” përfundon Nishimura, “na ndihmon të kuptojmë më mirë sesi trupi balancohet mes mbrojtjes dhe rigjenerimit, duke na treguar se edhe një shenjë e thjeshtë si flokët e bardhë mund të fshehë një mekanizëm të thellë biologjik që mbron jetën.”
