Alarmi nga Poliklinika Gemelli: “Për kancerin e kolonit, +80% raste nën moshën 50 vjeç deri në vitin 2040”
Gjithnjë e më shumë të rinj po preken nga kanceri. Tumoret me shfaqje të hershme po shndërrohen në një realitet epidemiologjik në rritje dhe përfaqësojnë një nga sfidat kryesore onkologjike të viteve të ardhshme. Të dhënat klinike dhe regjistrat e tumoreve tregojnë një rritje të ndjeshme të rasteve të kancerit të kolonit, pankreasit dhe mushkërive tek të rinjtë.
Sipas vlerësimeve të epidemiologëve, deri në vitin 2040, tumoret e kolonit me fillim të hershëm (nën moshën 50 vjeç) mund të rriten deri në 80%.
Alarm nga Poliklinika Universitare Gemelli
Alarmin e ka dhënë Poliklinika Universitare “A. Gemelli” IRCCS në Romë, e cila, me rastin e Ditës Botërore kundër Kancerit (4 shkurt), ka prezantuar planin e saj të zhvillimit për onkologjinë. Ky plan përfshin kërkime mbi faktorët e rinj të rrezikut, diagnostikë të integruar multiomike, zhvillimin e terapive të reja dhe përdorimin e “big data”.
Sipas Gemelli-t, rritja e tumoreve tek personat nën 50 vjeç është një fenomen që vërehet çdo ditë në praktikën klinike dhe është objekt i shumë studimeve shkencore kombëtare dhe ndërkombëtare. Poliklinika është e angazhuar veçanërisht në studimin e tumoreve “early onset”, sidomos të kolonit dhe pankreasit, dhe merr pjesë në programe europiane si JANE2, që fokusohet në tumoret me prognozë të keqe, si ata të pankreasit dhe mushkërive.
Shkaqet e mundshme
Sipas profesor Giampaolo Tortora, drejtor i Qendrës së Kancerit në Poliklinikën Gemelli, shkaqet e rritjes së tumoreve me shfaqje të hershme nuk janë ende plotësisht të qarta. Megjithatë, ndër hipotezat më të besueshme përmenden:
-
Ushqyerja jo e shëndetshme, veçanërisht konsumimi i ushqimeve ultra të përpunuara, shumë të përhapura tek të rinjtë
-
Ushqyerja në vitet e para të jetës (10–12 vitet e para), vendimtare për zhvillimin e një mikrobiote të shëndetshme
-
Ekspozimi ndaj mikroplastikave dhe nanoplastikave
-
Toksina bakteriale gjenotoksike, si kolibaktina e prodhuar nga disa lloje të Escherichia coli dhe toksina Cdt e Campylobacter jejuni, të lidhura me zhvillimin e kancerit të kolonit dhe pankreasit
-
Faktorët tradicionalë të rrezikut, si obeziteti, mbipesha dhe diabeti, të cilët shkaktojnë inflamacion kronik dhe favorizojnë proceset kancerogjene
Screening dhe parandalim
Për shkak të rritjes së rasteve të kancerit para moshës 50 vjeç, Këshilli i Europës ka rekomanduar uljen e moshës për programet e kontrollit (screening), veçanërisht për kancerin e kolonit dhe të gjirit. Në Itali, disa rajone kanë nisur tashmë programe pilot në këtë drejtim.
Vetëm gjatë vitit të fundit, Poliklinika Gemelli ka marrë në trajtim mbi 64 mijë pacientë onkologjikë, duke u konfirmuar si një nga qendrat më të rëndësishme të ekselencës onkologjike në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.
Plani për të ardhmen
Plani i zhvillimit të onkologjisë në Gemelli për pesë vitet e ardhshme bazohet në tre shtylla kryesore:
-
Diagnostikë gjithnjë e më e avancuar dhe e integruar (multiomike)
-
Zhvillimi i trajtimeve të reja
-
Inovacion në studimet klinike dhe përdorimi i të dhënave të mëdha (big data)
Sipas profesor Tortorës, këto drejtime synojnë të forcojnë parandalimin, inovacionin terapeutik dhe personalizimin e trajtimit për pacientët me kancer.
